Afta, pleśniawka czy uraz? Najpierw rozpoznaj zmianę
Nie każda zmiana w jamie ustnej wygląda tak samo i nie każda wiąże się z takimi samymi dolegliwościami. Zróżnicowany wygląd i przebieg tych problemów sprawiają, że często wymagają one zupełnie innego podejścia. Aby dobrać właściwe postępowanie, warto zacząć od przyjrzenia się zmianom oraz okolicznościom, w jakich się pojawiły.
- Afty to niewielkie, bolesne owrzodzenia błony śluzowej. Zwykle mają jasny, białawy lub żółtawy środek oraz czerwoną obwódkę. Mogą pojawiać się na wewnętrznej stronie wargi lub policzka, bocznej powierzchni języka czy podniebieniu miękkim. Przyczynę mogą stanowić m.in. drobne urazy, stres, przemęczenie czy osłabienie organizmu. Większość aft goi się samoistnie w ciągu kilku lub kilkunastu dni.
- Pleśniawki to infekcja grzybicza, wywołana najczęściej przez drożdżaki z rodzaju Candida. Choć mogą pojawić się w każdym wieku, zdecydowanie najczęściej występują u dzieci i niemowląt. Objawiają się białymi, serowatymi nalotami lub plamkami na języku, dziąsłach, podniebieniu czy po wewnętrznej stronie policzków. W przeciwieństwie do aft często wymagają leczenia przeciwgrzybiczego oraz ustalenia przyczyny sprzyjającej rozwojowi zakażenia.
- Uraz mechaniczny powstaje najczęściej po przypadkowym przygryzieniu policzka lub języka albo podczas jedzenia twardych, chrupkich produktów o ostrych krawędziach. Miejsce urazu staje się bolesne, zaczerwienione i obrzęknięte. Jeżeli uraz nie jest poważny, zwykle goi się samoistnie, jednak w miejscu uszkodzonej tkanki może pojawić się miejscowe podrażnienie, otarcie albo zmiana zapalna, zwłaszcza jeśli miejsce jest dalej drażnione podczas jedzenia lub mówienia.
Czy można pozbyć się bolesnej zmiany w kilka godzin?
Niestety nie istnieje sprawdzony sposób na błyskawiczne pozbycie się afty czy innej zmiany w kilka godzin – proces regeneracji tkanki po prostu wymaga czasu. Można jednak ograniczyć czynniki drażniące, zadbać o higienę jamy ustnej i zastosować produkty odpowiednie do rodzaju zmiany oraz wieku osoby, której dotyczy problem.
Domowe sposoby na bolesne zmiany w ustach
Gdy zostało niewiele czasu do wyjścia i brakuje czasu na wizytę w aptece, w pierwszej kolejności można sięgnąć po proste rozwiązania z własnej kuchni. Płukanie ust letnim naparem z szałwii, rumianku lub delikatnym roztworem soli może wspierać higienę jamy ustnej i komfort podrażnionej błony śluzowej. Jeśli pojawił się ból, zaczerwienienie lub obrzęk, ulgę może przynieść miejscowe schładzanie podrażnionego obszaru, np. poprzez spożywanie chłodnych napojów lub pokarmów. Nie należy jednak stosować przypadkowych produktów na zmianę w jamie ustnej, zwłaszcza u dziecka, jeśli nie ma pewności, że są odpowiednie do wieku i rodzaju dolegliwości.
Duże znaczenie ma również dobór potraw podczas samego wydarzenia. Ostro przyprawione, słone lub kwaśne przekąski, a także chrupiące produkty o ostrych krawędziach (np. chipsy czy nachosy) mogą bezpośrednio drażnić zmianę i wywoływać silne pieczenie. W trakcie imprezy bezpieczniej wybierać łagodne, miękkie dania oraz unikać alkoholu i gorących napojów.
Warto pamiętać, że jeśli zmiana nie goi się przez ponad 2 tygodnie, często nawraca, jest bardzo bolesna lub towarzyszą jej inne niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem lub stomatologiem.
Co można znaleźć w aptece?
Jeśli masz czas wstąpić do apteki, warto sięgnąć po środki do stosowania miejscowego. Do wyboru są m.in. żele stomatologiczne, spraye czy płyny do płukania. W aptece dostępne są różne produkty do stosowania miejscowego w jamie ustnej — m.in. leki, wyroby medyczne oraz kosmetyki pielęgnacyjne. Ich wybór powinien zależeć od rodzaju zmiany, wieku osoby, której dotyczy problem, oraz zaleceń lekarza, stomatologa lub farmaceuty. Produkty lecznicze należy stosować zgodnie z ulotką, a kosmetyki zgodnie z informacją na opakowaniu.
U dzieci należy stosować wyłącznie produkty dostosowane do ich wieku i przeznaczenia. Przykładem produktu pielęgnacyjnego jest Dentosept A® MINI w sprayu, przeznaczony do pielęgnacji dziąseł i błony śluzowej jamy ustnej najmłodszych. Produkt może wspierać codzienną pielęgnację, nawilżenie i ochronę błony śluzowej jamy ustnej, m.in. w okresie wyrzynania się ząbków, przy podrażnieniach związanych z noszeniem aparatu ortodontycznego lub podczas występowania aft i pleśniawek.
Materiał powstał we współpracy z marką Dentosept, Phytopharm Klęka S.A.
