Co oznacza to określenie?
Każdy kredytodawca, także instytucja pożyczkowa, przed zawarciem umowy ma obowiązek ocenić zdolność kredytową konsumenta². Określenie pożyczka bez BIK dotyczy wyłącznie tego, z jakich danych pożyczkodawca korzysta w tej ocenie. Instytucja pożyczkowa może udzielić pożyczki wyłącznie po pozytywnej ocenie³. Ocenę opiera na danych od zaufanych dostawców, w szczególności BIK lub biur informacji gospodarczej (BIG)⁴. Gdy te dane nie wystarczają, konsument składa oświadczenie o dochodach i stałych wydatkach. Oświadczenie wraz z dokumentami składa się zawsze, gdy całkowita kwota kredytu przekracza dwukrotność minimalnego wynagrodzenia⁵.
Biura informacji gospodarczej działają na podstawie odrębnej ustawy i gromadzą informacje gospodarcze, m.in. o zaległościach w płatnościach. Do BIG należą np. BIG InfoMonitor, Krajowy Rejestr Długów BIG i ERIF BIG.
W praktyce oznacza to, że:
- źródłem danych może być np. BIG lub oświadczenie konsumenta,
- ocena zdolności kredytowej odbywa się zawsze,
- negatywna ocena wyklucza udzielenie pożyczki, więc nie ma gwarancji uzyskania finansowania.
Jeśli odmowa wynika z informacji zawartych w bazie danych, kredytodawca niezwłocznie informuje o tym konsumenta i wskazuje, z jakiej bazy skorzystał⁶.
Porównanie z kredytem bankowym
|
|
Kredyt bankowy |
Pożyczka w instytucji pożyczkowej |
|
Ocena zdolności kredytowej |
obowiązkowa⁷ |
obowiązkowa²,³ |
|
Źródła danych |
informacje od konsumenta, bazy danych, zbiory kredytodawcy |
dane zaufanych dostawców (m.in. BIK, BIG), oświadczenie konsumenta |
|
Nadzór |
KNF |
rejestr i nadzór KNF⁸ |
Różnica nie dotyczy więc tego, czy zdolność kredytowa jest badana. Dotyczy rodzaju kredytodawcy, podstawy prawnej i zakresu wykorzystywanych danych. Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej na podstawie Prawa bankowego⁷, a instytucja pożyczkowa na podstawie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.
Zerowy koszt pierwszej pożyczki – na czym polega?
Hasło pierwsza pożyczka za darmo opisuje umowę, w której po spełnieniu określonych wymagań pożyczkobiorca zwraca wyłącznie pożyczoną kwotę, bez odsetek i innych kosztów. Wymagania te określają umowa i regulamin. Najczęściej dotyczą:
- statusu nowego klienta danego pożyczkodawcy,
- maksymalnej kwoty i okresu spłaty,
- spłaty w wyznaczonym terminie.
Brak kosztów nie wyłącza oceny zdolności kredytowej. Przy opóźnieniu w spłacie mogą zostać naliczone koszty przewidziane w umowie oraz odsetki za opóźnienie. Te ostatnie nie mogą przekroczyć dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie⁹.
Ustawy o kredycie konsumenckim nie stosuje się do umów, w których konsument nie płaci oprocentowania ani innych kosztów¹⁰. O tym, czy konkretna umowa mieści się w tym wyłączeniu, decyduje jej treść, w tym zapisy o kosztach na wypadek niedotrzymania tych wymagań.
Stan prawny: wrzesień 2026 r.
Artykuł sponsorowany
Przypisy
¹ Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, art. 105 ust. 4.
² Ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, art. 9 ust. 1.
³ Tamże, art. 9a ust. 1.
⁴ Tamże, art. 9a ust. 2; ustawa z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych.
⁵ Ustawa o kredycie konsumenckim, art. 9a ust. 3.
⁶ Tamże, art. 10 ust. 1.
⁷ Tamże, art. 9 ust. 4; Prawo bankowe, art. 70.
⁸ Ustawa o kredycie konsumenckim, rozdz. 5a i 5ab.
⁹ Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, art. 481 § 2 i § 2¹.
¹⁰ Ustawa o kredycie konsumenckim, art. 4 ust. 1 pkt 1.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady finansowej ani oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego.
